PIT 2027 a przedsiębiorcy – kto powinien ponownie przeliczyć formę opodatkowania?

Planowane na 2027 r. zmiany w PIT mogą skłonić część przedsiębiorców do ponownego porównania dostępnych form opodatkowania. Rządowy projekt przewiduje bowiem zmianę skali podatkowej oraz istotne obniżenie limitu przychodów uprawniającego do korzystania z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Na tym etapie są to jednak proponowane zmiany. 29 września 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy, który następnie został skierowany do Sejmu. Oznacza to, że przedstawione poniżej rozwiązania nie są jeszcze obowiązującym prawem.

Skala podatkowa – próg 120 tys. zł ma zostać podniesiony

Obecnie przedsiębiorca rozliczający działalność gospodarczą według skali podatkowej płaci 12% podatku od podstawy obliczenia podatku do 120 tys. zł, a od nadwyżki ponad tę kwotę – 32%. Kwota zmniejszająca podatek wynosi 3600 zł. Takie zasady obowiązują w 2026 r.

Rządowy projekt zakłada zmianę tego mechanizmu od 2027 r. Skala podatkowa miałaby obejmować trzy przedziały:

• do 130 tys. zł – stawka 12%,
• powyżej 130 tys. zł do 150 tys. zł – stawka 24%,
• powyżej 150 tys. zł – stawka 32%.

Projekt zakłada więc podniesienie pierwszego progu o 10 tys. zł oraz wprowadzenie dodatkowego, 20-punktowego przedziału dochodowego ze stawką 24%.

Według informacji Ministerstwa Finansów na zmianach skali podatkowej ma skorzystać około 3,5 mln podatników, a maksymalna roczna korzyść ma wynieść 3600 zł. Są to szacunki dotyczące projektowanych zmian, a nie gwarantowana oszczędność dla każdego podatnika.

Co zmiana skali oznacza dla przedsiębiorców?

Przedsiębiorcy opodatkowani według skali powinni zwrócić uwagę przede wszystkim na wysokość dochodu osiąganego z działalności.

Podatek według skali jest liczony od dochodu, a więc – w uproszczeniu – od przychodu pomniejszonego o koszty uzyskania przychodów i uwzględnieniu przewidzianych przepisami odliczeń.

W przypadku przedsiębiorcy, którego dochód przekracza 120 tys. zł, projektowana zmiana może mieć znaczenie, ponieważ część dochodu, która obecnie trafia do przedziału opodatkowanego stawką 32%, w przyszłości miałaby zostać objęta stawką 24%.

Nie oznacza to jednak, że sama zmiana progów przesądza o opłacalności skali podatkowej w porównaniu z podatkiem liniowym lub ryczałtem.

Podatek liniowy 19% – nadal wymaga indywidualnego porównania

Podatek liniowy pozostaje formą opodatkowania dochodu według stawki 19%, niezależnie od jego wysokości. Przedsiębiorca rozliczający się liniowo nie korzysta jednak z preferencyjnego wspólnego rozliczenia z małżonkiem ani z rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko, z wyjątkiem szczególnych przypadków przewidzianych w przepisach.

Dlatego porównanie skali podatkowej z podatkiem liniowym nie powinno ograniczać się do zestawienia stawek 12%, 19%, 24% i 32%.

Przy analizie należy uwzględnić między innymi:

• wysokość dochodu,
• koszty uzyskania przychodów,
• przysługujące odliczenia i ulgi,
• możliwość korzystania z preferencyjnego rozliczenia z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko,
• zasady rozliczania składki zdrowotnej.

W przypadku podatku liniowego zapłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne mogą być – do określonego limitu – zaliczane do kosztów uzyskania przychodów albo odliczane od dochodu. W 2026 r. limit tego odliczenia wynosi 14 100 zł.

Oznacza to, że przedsiębiorca, który obecnie korzysta z podatku liniowego, powinien po uchwaleniu nowych przepisów ponownie wykonać indywidualną kalkulację.

Ryczałt – projekt przewiduje znaczne obniżenie limitu

Drugą istotną zmianą jest propozycja dotycząca ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Obecnie przedsiębiorca może korzystać z ryczałtu, jeżeli spełnia ustawowe warunki, w tym warunek dotyczący limitu przychodów. W 2026 r. limit ten wynosi 2 mln euro przychodów osiągniętych w poprzednim roku podatkowym.

Rządowy projekt zakłada obniżenie tego limitu od 2027 r. z 2 mln euro do 250 tys. euro. Zmiana ma ograniczyć możliwość korzystania z ryczałtu przez podatników osiągających wysokie przychody.

Dla przedsiębiorców korzystających obecnie z ryczałtu oznacza to konieczność sprawdzenia wysokości przychodów osiągniętych w 2026 r. oraz przepisów przejściowych i warunków, które ostatecznie zostaną przyjęte dla 2027 r.

Warto podkreślić, że limit dotyczący możliwości korzystania z ryczałtu odnosi się do przychodu, a nie dochodu.

Ryczałt a wysokie koszty działalności

Przy porównywaniu ryczałtu ze skalą podatkową lub podatkiem liniowym trzeba uwzględnić podstawową różnicę między tymi formami.

Ryczałt jest podatkiem od przychodu. Koszty prowadzenia działalności nie pomniejszają podstawy opodatkowania w taki sposób jak przy skali podatkowej czy podatku liniowym.

Przy skali i podatku liniowym opodatkowaniu podlega natomiast dochód po uwzględnieniu kosztów i przewidzianych prawem odliczeń.

Dlatego wysokość kosztów działalności jest jednym z podstawowych elementów, które należy uwzględnić przy porównywaniu form opodatkowania.

Składka zdrowotna również ma znaczenie

Przy wyborze formy opodatkowania nie należy analizować wyłącznie podatku dochodowego.

W 2026 r. wysokość składki zdrowotnej zależy między innymi od wybranej formy opodatkowania. ZUS wskazuje odrębne zasady dla przedsiębiorców rozliczających się według skali podatkowej, podatkiem liniowym oraz ryczałtem.

Również sposób uwzględniania składki zdrowotnej w rozliczeniu podatkowym zależy od formy opodatkowania. Przy podatku liniowym składki można – w granicach ustawowego limitu – zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów albo odliczyć od dochodu. Przy ryczałcie można odliczyć od przychodu 50% zapłaconych składek zdrowotnych.

Z tego powodu porównanie wyłącznie wysokości podatku PIT może prowadzić do błędnych wniosków.

Kto powinien ponownie przeanalizować formę opodatkowania?

Po uchwaleniu zmian szczególnej uwagi wymagają przede wszystkim trzy grupy przedsiębiorców.

Po pierwsze – przedsiębiorcy rozliczający działalność według skali podatkowej, zwłaszcza ci, których dochody przekraczają obecny próg 120 tys. zł. Projektowana zmiana może zmienić wysokość podatku przypadającego na część dochodu przekraczającą ten próg.

Po drugie – przedsiębiorcy korzystający z podatku liniowego. Po zmianie skali warto będzie ponownie porównać 19-procentowy podatek liniowy z nowymi zasadami opodatkowania według skali, uwzględniając indywidualną sytuację podatnika.

Po trzecie – przedsiębiorcy korzystający z ryczałtu, których przychody zbliżają się do 250 tys. euro. Dla tej grupy szczególnie istotne będzie sprawdzenie, czy po zmianie limitu nadal będzie możliwe korzystanie z ryczałtu w 2027 r.

Nie warto porównywać wyłącznie stawek podatku

Wybór formy opodatkowania powinien być poprzedzony indywidualną kalkulacją.

W praktyce należy porównać co najmniej trzy warianty – skalę podatkową, podatek liniowy i ryczałt – o ile podatnik spełnia warunki korzystania z poszczególnych form.

Kalkulacja powinna uwzględniać:

• prognozowane przychody,
• przewidywane koszty działalności,
• wysokość dochodu,
• właściwą stawkę ryczałtu, jeżeli przedsiębiorca może korzystać z tej formy,
• składkę zdrowotną,
• możliwe odliczenia i ulgi,
• sytuację rodzinną podatnika,
• pozostałe dochody wpływające na rozliczenie podatkowe.

PIT 2027 – na co zwrócić uwagę?

Projektowane zmiany oznaczają, że przedsiębiorcy powinni przed wyborem formy opodatkowania na 2027 r. ponownie przeanalizować swoją sytuację.

Największe znaczenie może mieć podniesienie pierwszego progu skali podatkowej do 130 tys. zł, wprowadzenie stawki 24% dla dochodów od 130 tys. zł do 150 tys. zł oraz planowane obniżenie limitu przychodów uprawniającego do korzystania z ryczałtu z 2 mln euro do 250 tys. euro.

Jednocześnie należy pamiętać, że na dzień 2 października 2026 r. są to rozwiązania wynikające z projektu ustawy, a nie z obowiązujących przepisów. Ostateczny kształt zmian będzie zależał od przebiegu procesu legislacyjnego.

Dla naszego krakowskiego biura rachunkowego oznacza to przede wszystkim potrzebę przygotowania się do ponownego przeliczenia form opodatkowania klientów, gdy przepisy zostaną uchwalone i znany będzie ich ostateczny kształt.